بينايى بر اثر گريه و پژمردگى لبها به علّت روزه است و همواره غبار خشوع بر او نشسته است « 1 » . » به يكى از پيشينيان گفته شد : چه شده است كه متهجّدان و شب زنده‌داران از همهء مردم نيكو رويترند ؟ پاسخ داد : آنان با خداوند رحمان خلوت كرده‌اند و او نورى از انوار خود را بر آنان پوشانيده است . عامر بن عبد قيس مىگفت : پروردگارا مرا آفريدى و با من مشورت نكردى ، و مرا مىميرانى و آگاهم نمىكنى ، و با من دشمنى آفريدى كه مانند خون در من در گردش است ، و مقرّر كردى كه او مرا ببيند و من او را نبينم ، سپس به من گفتى خود را نگهدار . پروردگارا هرگاه تو مرا نگه ندارى چگونه مىتوانم خود را نگه بدارم . بار الها در دنيا غم و اندوه است و در آخرت عذاب و حساب پس آسايش و شادى كجاست . يكى از حكيمان گفته است : خداوند را بندگانى است كه به آنان نعمت داده و آنها او را شناخته‌اند . سينه‌هايشان را گشاده كرده و آنها او را فرمانبردارى و به او توكّل كرده‌اند و خلق و امر را به او واگذاشته‌اند لذا دل آنها معدن صفا و يقين و سراچهء حكمت و صندوقچهء عظمت و مخزن قدرت شده است . ميان مردم مىآيند و مىروند در حالى كه دلهايشان در ملكوت در گردش است و به حجابهاى غيب پناهنده مىشوند ، سپس باز مىگردند و با آنها طرفه‌هايى از لطايف فوايد است كه هيچ گوينده‌اى نمىتواند آنها را توصيف كند . آنان در باطن امر از حيث خوبى مانند ديبايند و در ظاهر از جهت فروتنى در برابر كسى كه خواهان آنها باشد همچون دستمالى پيش پا افتاده‌اند . اين طريقه‌اى است كه با تكلّف و رنج و زحمت نمىتوان بدان رسيد چه آن تفضّلى است از سوى خداوند كه به هر كس بخواهد آن را ارزانى مىدارد . يكى از صالحان گفته است : در اثناى آن كه در يكى از كوههاى بيت المقدس گردش مىكردم به درّه‌اى فرود آمدم ، ناگهان آوازى شنيدم كه برخاست و كوهها با صداى بلند آن را اجابت كردند ، دنبال آواز را گرفتم ناگهان وارد سبزه زارى شدم كه در آن درختانى بهم پيچيده بود ، و در اين ميان مردى را ديدم كه ايستاده و پيوسته اين آيه را تكرار مىكند : يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً . . . وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ « 2 » . مىگويد : در پشت سرش

--> ( 1 ) كافى كلينى ، ج 2 ، ص 235 و 236 نظير آن . ( 2 ) آل عمران / 28 و 30 : روزى كه هر كس آنچه را از كار نيك ، انجام داده حاضر مىبيند . . . و خداوند شما را از ( نافرمانى ) خودش بر حذر مىدارد .